Türkiye PEN Çeviri ve Dil Hakları Komitesi

Küreselleşme ve Dil Sempozyumu
10-11 Mayıs 2008
Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampusu
BS1 Salonu

Düzenleyen
PEN Yazarlar Derneği Çeviri ve Dil Hakları Komitesi

10 Mayıs 2008 Cumartesi

13:30 -14:00 Açılış Konuşmaları
Tarık GÜNERSEL, Kata KULAVKOVA, Aysu ERDEN

14:00-15:30 Çeviri Edebiyatın Ülke Edebiyatlarına Katkıları
Tozan ALKAN, Aysu ERDEN, Rista LAZAROV

15:45-16:15 Ulysses Çevirisi: Bir Tinsel-Tensel Yolculuk
Nevzat ERKMEN

16:30-18:00 Dil Hakları ve Dil Özgürlüğü
Kata KULAVKOVA –Aysu ERDEN (İngilizce)
Eugene SCHOULGIN – Deniz CANEFE (Norveçce)
Alek POPOV – Hasine ŞEN (Bulgarca)

11 Mayıs 2008 Pazar

14:00-15:30 Küreselleşme ve Dil
Ahmet SOYSAL, Ali AKAY, Yusuf ERADAM

15:45-16:15 Bir Çeviri Öyküsü: Şiir Atlası
Cevat ÇAPAN

16:30-18:00 Dilde Yabancılaşma ve Dil Savaşımları
Füsun AKATLI, Beki L. BAHAR, Yiğit BENER

cevirivedilhaklari@pen.org.tr

Düzenleme Komitesi: Aysu ERDEN - Derya ÖNDER - Yaşar BODUR
Danışma Kurulu: Nevzat ERKMEN, Raşit GÖKÇELİ, Hasine ŞEN, Nemika TUĞCU, Yasemin YAZICI
PEN-Türkiye ÇDHK Üyeleri: Aysu ERDEN (Başkan), Makbule ARAS, Yaşar BODUR, Nevzat ERKMEN, Raşit GÖKÇELI, Tekin GÖNENÇ, Özcan KARABULUT, Derya ÖNDER, Hasine ŞEN, Nemika TUĞCU, Yasemin YAZICI

Çeviri ve Dil Haklari Metni

Dil ve edebiyat ürünleri, bireylerin, dil topluluklarının, tüm insanlığın kültürel deneyimlerini, türlü bilgileri, farklı yaşam tarzlarını içlerinde barındıran zengin kaynaklardır.

Diller, gelecek kuşaklara, insanlığın farklı dönemlerine ilişkin görüş, bilgi, gelenek ve tarihsel olaylarını aktarırlar. Dil, kültürel çeşitliliğin temel öğesidir.

Giderek az öğrenilen, konuşulmayan, üzerinde durulmayan dillerin, bu bakımdan kaybolmaya yüz tutmuş kültürel öğeler olduğunu unutmamalıyız. Sorumluluğumuz bu noktada başlamaktadır; dillere sahip çıkmak, korumak adına...

UNESCO’nun Kültürel Çeşitlilik Evrensel Bildirgesi’nde de belirtildiği üzere, kültür, toplumların maddi, manevi, zihinsel, edebi, sanatsal, duygusal, yaratıcı özellik ve eğilimlerinin, inanç sistemlerinin, kimlik arayışlarının, toplumsal uyum stratejilerinin, bilgi aktarım ve gelişimlerinin tümü olarak kabul edilmektedir.

1976-79 yılları arasında Uluslararası P.E.N. başkanlığını yapan Peru’lu yazar Mario Vargas Llosa, PEN’e bakış açısını şöyle dile getirmiştir: “Uluslararası P.E.N., farklı dilleri konuşan, farklı milliyetlere mensup ve farklı inançlara sahip yazarlar arasında sürekli bir köprü oluşturmayı bilen ender kurumlardan biridir.”

Uluslararası P.E.N.'in 1978 yılında kurulmuş olan “Çeviri ve Dil Hakları Komitesi”, dünya kültürleri arasında yitirilme tehlikesiyle karşı karşıya kalmış olan dilleri ayırım yapmaksızın savunmakta, onlara destek vermektedir.

PEN, sözkonusu dillerde yazılmış olan edebi eserlerin dünya dillerine çevrilmesini teşvik etmekte, dillerin haklarını korumakta, herkesin kendi dilini bireysel olarak ya da topluluğuyla paylaşarak kullanma hakkına sahip olduğunu vurgulamaktadır.

Çeviri ve Dil Hakları Komitesi'nin iki yönlü temel amacı vardır:

1) Dilleri korumak ve onlara destek vermek.
2)Çeviri projeleri hazırlamak. Komite bu amaçlar doğrultusunda çağdaş ve edebi metinlerin çok ya da az kullanılan tüm dillere çevrilmesine çaba göstermektedir. Komite, ülke ve ulusların edebiyatları arasında da köprüler oluşturmak ve barış düşüncesini geliştirerek yeryüzünde bunu pekiştirmek için üye PEN kuruluşlarını türlü edebiyat etkinliklerine özendirmektedir. Öte yandan, UNESCO'nun da Uluslararası P.E.N.'in bu etkinliklerine destek olduğu, arka çıktığı bilinen bir olgudur.

Bu nedenle çeviri, özellikle edebiyat çevirileri ve her türden yaratıcı ifadenin dile ilişkin temel bir araç olarak görülmesine olanak vermesi bakımından ele alınmalı, yaygınlaştırılmalıdır. Bu kapsamda çeviri tekniklerine ilişkin yol ve yöntemleri daha bilimsel olarak ele alınmalı, bunların önündeki soysal ve hukuksal engellerle diğer sorunlar da gözden geçirilmelidir.

CDHK Türkiye PEN Merkezi 2008